Το αγρίμι στα σκουπίδια

Το αγρίμι στα σκουπίδια έξω από το Δημοτικό Κήπο των Χανίων πέρα από την τραγική κατάληξη του ζώου φανερώνει πολλά πράγματα για μας και για την κυρίαρχη νοοτροπία και στάση απέναντι στη φύση. Πρόκειται για μια εικόνα εξόχως συμβολική μέσα στην τραγικότητά της
Πρόκειται για ένα σύμβολο της Κρήτης, το αγρίμι, που καταλήγει στα σκουπίδια. Δεν το χρειαζόμαστε πλέον; Πέθανε στα χέρια μας; Πέθανε εξαιτίας μας; Μήπως είναι η σύγχρονη Κρήτη που σκοτώνει τη ψυχή της και την πετάει στα σκουπίδια;; Γιατί το αγρίμι, ο αίγαγρος, το αγριοκάτσικο της Κρήτης έχει συνδεθεί με την άγρια, ελεύθερη ψυχή της Κρήτης, έχει γίνει τραγούδια ριζίτικα, που ακόμη και σήμερα αναστορούνται και τραγουδάνε οι παρέες, κι όχι μόνο οι παρέες των Κρητικών! Το «Αγρίμια κι αγριμάκια μου», μέσα κι από τη φωνή του μεγάλου βάρδου της Κρήτης του Νίκου Ξυλούρη, έγινε πανελλήνια γνωστό, κι αποτελεί πλέον πανελλήνιο τραγούδι – ύμνο της ελευθερίας.

«Πέστε μου πού ‘, οι τόποι σας» ρωτάει στο ριζίτικο ο τραγουδιστής και τα αγρίμια απαντούν «Γκρεμνά είν’ εμάς οι τόποι μας, λέσκες τα χειμαδιά μας, τα σπηλιαράκια του βουνού …». Όχι, δεν λέει πουθενά για Δημοτικούς Κήπους, ζωολογικούς κήπους και κλουβιά. Γιατί ο τόπος του αγριμιού είναι τα βουνά της Κρήτης, τα φαράγγια της. Το αγρίμι, κανένα αγρίμι δεν έπρεπε να βρίσκεται σε κλουβί. Έπρεπε να είναι ελεύθερο στα βουνά της Κρήτης, σαν την ελεύθερη ψυχή της Κρήτης. Γι’ αυτό, έστω και τώρα, ο θάνατος του αγριμιού, όπως κι αν προέκυψε, ας μας αφυπνίσει, για να καταργήσουμε τα αγρίμια στα κλουβιά και τους ζωολογικούς κήπους. Δόξα τω Θεώ, ο Ομαλός είναι μόλις μια ώρα απόσταση από τα Χανιά, κι ο καθένας μπορεί να επισκεφτεί τον Εθνικό Δρυμό Λευκών Ορέων, τη Σαμαριά και να θαυμάσει από κοντά, ελεύθερα τα αγρίμια, κάνοντας και μια στάση στο Κέντρο Πληροφόρησης στο Ξυλόσκαλο για να πάρει πληροφορίες και φυλλάδια για τη μοναδική χλωρίδα και πανίδα του Εθνικού Δρυμού.

Η διατήρηση άγριων ζώων φυλακισμένων σε κλουβιά αποτελεί σύμβολο κυριαρχίας του ανθρώπου πάνω στη φύση. Η προσπάθεια κυριαρχίας του ανθρώπου πάνω στη φύση οδήγησε στην εξαφάνιση ειδών ζώων και φυτών, στην καταστροφή μοναδικών βιοτόπων, στην αποψίλωση δασών και την τσιμεντοποίηση ακτών. Και τώρα «η φύση εκδικείται» θα έλεγαν κάποιοι, η οικολογική ισορροπία που έχει ανατραπεί οδηγεί σε πλημμύρες δίπλα στα δάση που κάηκαν, σε τυφώνες, στην κλιματική αλλαγή που βιώνουμε όλοι μας. Τα θερμότερα Χριστούγεννα των τελευταίων 112 χρόνων που τηρούνται αρχεία, ήταν τα φετινά Χριστούγεννα. Τυχαίο ή αποτέλεσμα της προσπάθειας κυριαρχίας του ανθρώπου πάνω στη φύση;
Όλα δείχνουν λοιπόν ότι ο άνθρωπος πρέπει να αναθεωρήσει τη σχέση του με τη φύση. Αντί για την κυριαρχία η ισορροπία. Αντί για την επαφή με τη φύση πίσω από τα κάγκελα του κλουβιού (που δείχνει και το φόβο μας για το άγριο, για τη φύση, αλλά και το φόβο μας για την ελευθερία), επαφή με τη φύση με την διατήρηση των φυσικών οικοτόπων όπως π.χ. αυτών που εντάσσονται στο Δίκτυο NATURA 2000, ώστε να μπορούμε να τους επισκεπτόμαστε. Να ξαναφέρουμε επίσης τη φύση μέσα στην πόλη. Αντί τα πάρκα να γίνονται πάρκινγκ (Ρέμβη), αντί οι τελευταίοι ελεύθεροι χώροι να ανοικοδομούνται, να φτιάξουμε πάρκα και να τα φροντίζουμε.

Η προσπάθεια του ανθρώπου να ανακηρυχθεί ανώτερο είδος στη φύση μπορεί να κυριάρχησε ως ιδεολογία του θετικισμού, της απέραντης εμπιστοσύνης στην επιστήμη, όμως σήμερα πλέον συνειδητοποιούμε ότι ο άνθρωπος δεν μπορεί να ζήσει χωρίς τη φύση, χωρίς καθαρό νερό να πίνει, καθαρό αέρα να αναπνέει, καθαρή τροφή χωρίς χημικά να τρώει. Χρειάζεται ο άνθρωπος τη φύση, δεν μπορεί να επιβιώσει σε ένα τελείως τεχνητό περιβάλλον. Η προσπάθεια κάποιου να ανακηρυχτεί ανώτερος είναι η βάση πάνω στην οποία στηρίζεται η εκμετάλλευση της φύσης από τον άνθρωπο αλλά και η εκμετάλλευση του ανθρώπου πάνω στον άνθρωπο. Απέναντι σε αυτή την καταστροφική λογική υπάρχει η λογική της ειρηνικής συνύπαρξης του ανθρώπου με τη φύση και των ανθρώπων μεταξύ τους. Αντί να εκμεταλλευόμαστε άγρια τη φύση καταστρέφοντας, αντί να κάνουμε πολέμους για το πετρέλαιο, μπορούμε να στραφούμε στην απελευθερωτική δύναμη των αποκεντρωμένων ήπιων μορφών ενέργειας.
Η άγρια φύση πρέπει να πάψει να αποτελεί προϊόν μιας χρήσης για τον άνθρωπο, αντικείμενο εκμετάλλευσης που καταλήγει στα σκουπίδια όπως το αγρίμι. Η πανίδα της Κρήτης πρέπει να πάψει να είναι αιχμάλωτη σε κλουβιά και κήπους, πρέπει να παραμείνει ελεύθερη στη φύση, όπως ήταν χιλιετηρίδες, όπως τραγουδιέται αιώνες τώρα στα ριζίτικά μας.

Ημερίδα στον Ομαλό

Το Σάββατο 19 Δεκεμβρίου 2009 έγινε στον Ομαλό Ημερίδα ενημέρωσης εκπαιδευτικών της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Χανίων για τον Εθνικό Δρυμό Λευκών Ορέων, με τη συνεργασία του Δασαρχείου, του Κέντρου Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Βάμου και του Υπεύθυνου Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης της Διεύθυνσης Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Χανίων.

Οι εκπαιδευτικοί που συμμετείχαν ενημερώθηκαν τόσο για τα εκπαιδευτικά προγράμματα του Κέντρου Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης του Βάμου όσο και για το Κέντρο Πληροφόρησης του Εθνικού Δρυμού Λευκών Ορέων και για τις δράσεις προστασίας και ανάδειξης του Εθνικού Δρυμού.

Το Κέντρο Πληροφόρησης του Εθνικού Δρυμού που επισκέφτηκαν οι εκπαιδευτικοί εγκαινιάστηκε πρόσφατα κοντά στην είσοδο του φαραγγιού της Σαμαριάς στο Ξυλόσκαλο. Ο επισκέπτης του μπορεί να μάθει για τη χλωρίδα και την πανίδα του Εθνικού Δρυμού Λευκών Ορέων μέσα από μεγάλες αφίσες, εικόνες και πληροφοριακό υλικό. Με την ενεργοποίηση του Φορέα Διαχείρισης του Εθνικού Δρυμού έγιναν το τελευταίο διάστημα μια σειρά από σημαντικά έργα, ανάμεσα στα οποία είναι η δημιουργία ιστοσελίδας με πληροφοριακό υλικό (http://www.kpedlo.gr/ ), η έκδοση βιβλίου για το Φαράγγι της Σαμαριάς με σημαντικό υλικό για την χλωρίδα, την πανίδα και την ιστορία του φαραγγιού, εκπαιδευτικό υλικό («Αλφαβητάρι της Σαμαριάς») και φυλλάδιο εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων («στα Λευκά Όρη με τον Τάρρα») σχεδιασμένο από το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης με την επιμέλεια της Κατερίνας Βορεάδου, της Αντωνίας Δαρδιώτη και της Ελένης Χατζηνικολάκη και τα σκίτσα και τη γραφιστική επιμέλεια του Αριστείδη Παπαδάκη.

Τώρα πλέον, υπάρχει η δυνατότητα οργανωμένης επίσκεψης τμημάτων σχολείων στο Κέντρο Πληροφόρησης του Εθνικού Δρυμού στο Ξυλόσκαλο του Ομαλού, στο Βοτανικό μονοπάτι που φτιάχτηκε στην αυλή του με χαρακτηριστικά είδη της χλωρίδας του Εθνικού Δρυμού και στην είσοδο του Εθνικού Δρυμού, σε συνεννόηση με το Δασαρχείο και το Φορέα Διαχείρισης του Δρυμού.

Όλα αυτά έγιναν δυνατά χάρη στις προσπάθειες του Δασαρχείου Χανίων και του Φορέα Διαχείρισης του Εθνικού Δρυμού που πρόσφατα στελεχώθηκε με 25 συμβασιούχους, ενώ συμβασιούχοι εργάζονται και στο Δασαρχείο προσφέροντας σημαντικό έργο σε διάφορους τομείς (φύλακες, επιστημονικό προσωπικό, νοσοκόμοι, υπεύθυνοι πληροφορικής κλπ).

Δυστυχώς όμως οι συμβασιούχοι αυτοί απολύονται τώρα τα Χριστούγεννα κι ο Εθνικός Δρυμός της Σαμαριάς πρόκειται να ερημώσει από προσωπικό από την 1η Ιανουαρίου 2010, καθώς θα μείνουν μόνο οι ελάχιστοι μόνιμοι, χωρίς τους συμβασιούχους. Θα επαναληφθεί άραγε για πολλοστή φορά η γνωστή διαδικασία, μέχρι τον Ιούνιο να παρακαλάμε την κυβέρνηση και τα αρμόδια υπουργεία να διαθέσουν προσωπικό για να μπορέσει να προστατευτεί ο Εθνικός Δρυμός και να μπορέσει να λειτουργήσει με ασφάλεια για τους χιλιάδες επισκέπτες του; Υπενθυμίζουμε ότι πέρσι το Φαράγγι της Σαμαριάς διέσχισαν 172.000 επισκέπτες. Το Φαράγγι της Σαμαριάς αποτελεί τον πλέον δημοφιλή τουριστικό προορισμό στην Κρήτη, προσελκύοντας επισκέπτες που θέλουν να γνωρίσουν την κρητική φύση, δημιουργώντας έτσι θέσεις εργασίας τόσο στον Ομαλό όσο και στην Αγιά Ρουμέλη και στον ίδιο τον Εθνικό Δρυμό.

Παρά τη διεθνή αναγνώριση του Εθνικού Δρυμού Λευκών Ορέων (ανανεώθηκε για 10 χρόνια το δίπλωμα που έχει απονεμηθεί στο Φαράγγι της Σαμαριάς από το Συμβούλιο της Ευρώπης, ενώ μαζί με τον Όλυμπο, η Σαμαριά είναι οι μοναδικές ελληνικές περιοχές που ανήκουν στο διεθνές δίκτυο ΜΑΒ της UNESCO για την ανάδειξη και την προστασία πολύτιμων περιοχών για τον Άνθρωπο και τη Φύση), η ελληνική Πολιτεία δε φροντίζει για τη στελέχωση του Φορέα Διαχείρισης με το απαραίτητο μόνιμο προσωπικό και για τη σταθερή χρηματοδότηση δράσεων. Όλα επαφίενται στην καλή διάθεση του εκάστοτε υπουργού, τις πιέσεις και τα παρακάλια για να μπορέσει να ανοίξει με ασφάλεια το Φαράγγι στους επισκέπτες το καλοκαίρι. Κι αυτό ενώ υπάρχουν χρήματα, τα έσοδα από το εισιτήριο του Εθνικού Δρυμού, τα οποία όμως πάνε στην Αθήνα και τα διαχειρίζεται το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης. Η νομοθεσία για τους Φορείς Διαχείρισης των περιοχών NATURA 2000 όπως τα Λευκά Όρη, προβλέπει ότι τα όποια έσοδα (εισιτήρια) τα διαχειρίζεται ο Φορέας Διαχείρισης της συγκεκριμένης περιοχής. Θα πρέπει λοιπόν πρώτα απ’ όλα να εφαρμοστεί η νομοθεσία, τα χρήματα από τα εισιτήρια να τα διαχειρίζεται (με διαφάνεια εννοείται) ο Φορέας Διαχείρισης του Εθνικού Δρυμού (στον οποίο συμμετέχουν αρμόδιες τοπικές κρατικές υπηρεσίες, η τοπική Αυτοδιοίκηση και εκπρόσωπος οικολογικών οργανώσεων).
Με βάση τις εξαγγελίες της νέας κυβέρνησης, περιμένουμε άμεσα να δούμε έργο προστασίας για τον Εθνικό Δρυμό Λευκών Ορέων, νέες πράσινες θέσεις εργασίας στον Εθνικό Δρυμό κι όχι απολύσεις σε λίγες μέρες.

ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΣΑΜΑΡΙΑΣ

Το Σάββατο 19 Δεκεμβρίου 2009, το Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Βάμου σε συνεργασία με το Δασαρχείο και τον Υπεύθυνο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης της Διεύθυνσης Π.Ε. Χανίων, οργανώνουν επίσκεψη και ξενάγηση στο Κέντρο Πληροφόρησης του Εθνικού Δρυμού Σαμαριάς, που εγκαινιάστηκε πρόσφατα.
Η αναχώρηση για το Ξυλόσκαλο του Ομαλού (όπου βρίσκεται το Κέντρο Πληροφόρησης) θα γίνει το Σάββατο το πρωί 8.30, από την πλατεία Δημοτικής Αγοράς των Χανίων, με λεωφορείο που διαθέτει το ΚΠΕ Βάμου.
Η επιστροφή θα είναι γύρω στις 2.30 μμ.

Η φωτογραφία είναι από τον άλλο Ομαλό, το οροπέδιο Ομαλού της Βιάννου στο Ηράκλειο, από επίσκεψη στα πλαίσια Σεμιναρίου Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης στο ΚΠΕ Ιεράπετρας.

Εκδηλώσεις το Σάββατο στην πλατεία Νέων Καταστημάτων στα Χανιά

Το Σάββατο 12 Δεκεμβρίου 2009, από τις 10 το πρωί έως τις 4 το απόγευμα, τα παιδιά μπορούν να πάρουν μέρος σε πάρα πολλές δραστηριότητες που διοργανώνουν οι φιλοζωικοί σύλλογοι των Χανίων, με πρωτοβουλία του Συλλόγου "Η προστασία των ζώων", στην πλατεία 1866 (πλατεία Νέων Καταστημάτων, πάνω από το Λιμάνι) των Χανίων.

Η εκδήλωση γίνεται στα πλαίσια της συμμετοχής τους στην Παγκόσμια Ημέρα Δράσης για την Κλιματική Αλλαγή, όπως έχει κηρυχθεί το Σάββατο 12 Δεκεμβρίου 2009.

Την ίδια μέρα, στα Χανιά και σε πάρα πολλές πόλεις σε όλον τον κόσμο θα γίνονται εκδηλώσεις, σε μια προσπάθεια ευαισθητοποίησης των πολιτών, ώστε με τη συμμετοχή τους να πιέσουν τους ηγέτες του κόσμου που συμμετέχουν στην Παγκόσμια Διάσκεψη της Κοπεγχάγης να λάβουν μέτρα για να αντιμετωπιστεί η κλιματική αλλαγή.

Ξεκίνησε η Διάσκεψη για το Κλίμα στην Κοπεγχάγη

Σεμινάριο για το θεατρικό παιχνίδι

Το Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Νεάπολης Λασιθίου οργανώνει στις 15, 16 και 17 Ιανουαρίου 2010 Επιμορφωτικό Σεμινάριο με θέμα "Το θεατρικό παιχνίδι ως εργαλείο στην Περιβαλλοντική Εκπαίδευση", σε συνεργασία με τους Υπεύθυνους Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης των Νομών εμβέλειας του ΚΠΕ.

Το Σεμινάριο απευθύνεται σε 50 εκπαιδευτικούς Α/θμιας και Β/θμιας Εκπ/σης οι οποίοι εφαρμόζουν πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης στο σχολείο τους.
Δηλώσεις συμμετοχής γίνονται έως την Παρασκευή 11 Δεκεμβρίου 2009 στον Υπεύθυνο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης του Νομού. Στη συνέχεια, οι Υπεύθυνοι Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης θα καταρτίσουν αξιολογικούς πίνακες και θα τους διαβιβάσουν στο ΚΠΕ μέχρι την Τετάρτη 16 Δεκεμβρίου 2009.

Τα έξοδα διαμονής όσων από τους συμμετέχοντες υπηρετούν σε σχολεία τα οποία βρίσκονται σε απόσταση μεγαλύτερη των 50 χλμ από την έδρα του ΚΠΕ, καθώς και τα έξοδα διατροφής όλων των συμμετεχόντων στο σεμινάριο θα καλυφθούν από το Τεχνικό Δελτίο του ΚΠΕ Νεάπολης. Δεν καλύπτονται δαπάνες μετακίνησης.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΗΜΕΡΙΔΑΣ ΣΤΟΝ ΟΜΑΛΟ

Το πρόγραμμα της Ημερίδας Ενημέρωσης Εκπαιδευτικών στο Κέντρο Πληροφόρησης του Εθνικού Δρυμού Σαμαριάς στον Ομαλό, το Σάββατο 19 Δεκεμβρίου 2009, έχει ως εξής:

8.30: Προσέλευση
9.00: Αναχώρηση από Χανιά
10.00: Άφιξη στο Ξυλόσκαλο Ομαλού. Καλωσόρισμα από την Παιδαγωγική Ομάδα του Κέντρου Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Βάμου.
10.00 -10.30: Ενημέρωση στο Κέντρο Πληροφόρησης Εθνικού Δρυμού Λευκών Ορέων, Δρ. Χ. Καριολάκη, Δ/νση Δασών Χανίων, Αντιπρόεδρος του Φορέα Διαχείρισης του Εθνικού Δρυμού.
10.30-11.30: Ξενάγηση στο Μουσείο του Εθνικού Δρυμού Λευκών Ορέων.
11.30-12.30: Ξενάγηση στο Βοτανικό Κήπο Ενδημικών Φυτών του Εθνικού Δρυμού (Ομάδα Ε.Δ.Λ.Ο.)
12.30-13.30: Περιήγηση στο Βοτανικό Μονοπάτι (Ομάδα Ε.Δ.Λ.Ο)
13.30-14.30: Συζήτηση, αξιολόγηση, παραλαβή βεβαιώσεων
14.30: Γεύμα στον Ομαλό. Επιστροφή στα Χανιά