40 προτάσεις εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων για το νερό

Α) ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ
1) Ζωγραφίζουμε ένα ποτάμι ή μια λίμνη.
2) Κάνουμε κολλάζ πάνω στο ποτάμι ή τη λίμνη, συμπληρώνοντάς το με δέντρα, πράσινα φύλλα, ζώα και πουλιά που ζωγραφίζουμε εμείς ή τα κόβουμε από περιοδικά και τα κολλάμε.
3) Ακούμε ήχους του νερού και φωνές ζώων από CD (Εκπαιδευτικό πακέτο «Ήχος και φύση» ΚΠΕ Πορροϊων Σερρών ή CD του ΚΠΕ Νεάπολης Λασιθίου).
4) Διηγούμαστε ένα παραμύθι και μαντινάδες για το νερό, τη λίμνη ή το ποτάμι.
5) Δραματοποιούμε ένα παραμύθι σχετικό με το νερό, τη λίμνη ή το ποτάμι.
6) Γνωριμία με τα ζώα και τα πουλιά της λίμνης ή του ποταμού.
7) Η τροφική αλυσίδα σε έναν υγρότοπο. Παιχνίδι ρόλων «Ποιος τρώει ποιον» (Βλ. Βιβλίο Κων/νας Παπαδογιαννάκη – Θ. Κουσουρή).
8) Ακούμε τις «4 Εποχές» του Βιβάλντι και προσπαθούμε να μιμηθούμε τη λίμνη ή τον ποταμό σε κάθε εποχή. (Βλ. αντίστοιχα μουσικά παιχνίδια της Τατιάνας Ραϊση –Βολανάκη).
9) Δραματοποιούμε ένα παραμύθι σχετικό με το νερό.
10) Ακούμε το μύθο του Νάρκισσου και τον δραματοποιούμε στη συνέχεια.
11) Βρίσκουμε παραμύθια και μύθους και τραγούδια σχετικά με το νερό.
12) Συζητάμε στην τάξη με έναν εκπρόσωπο οικολογικής οργάνωσης
13) Γράφουμε ένα δικό μας παραμύθι για το νερό, τη λίμνη ή το ποτάμι.
14) Βρίσκουμε τρόπους εξοικονόμησης νερού.
15) Συζητάμε για τους τρόπους μόλυνσης του νερού και τις συνέπειες στην υγεία μας και στην οικολογική ισορροπία.
16) Γράφουμε μια επιστολή προς τον Τύπο ή τον τοπικό Δήμο ή όποιον άλλο υπεύθυνο για τα προβλήματα του υγρότοπου και τις προτάσεις μας για την προστασία του.
17) Φτιάχνουμε τη μακέτα ενός υγρότοπου στην τάξη, αξιοποιώντας παλιά υλικά.
18) Φτιάχνουμε μάσκες ζώων και πουλιών που ζουν στους υγρότοπους.
19) Σχεδιάζουμε αφίσες με συνθήματα για την προστασία του νερού ή του υγρότοπου.
20) Φτιάχνουμε το δικό μας ραδιοφωνικό μήνυμα για το νερό ή τον υγρότοπο και το ηχογραφούμε.
21) Αξιοποιούμε προτεινόμενα φύλλα εργασίας και παιχνίδια από τα Κέντρα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, την Εταιρεία Προστασίας της Φύσης και το WWF.
Β) ΕΞΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΑΞΗ
22) Επισκεπτόμαστε ένα κοντινό ποτάμι ή λίμνη.
23) Κλείνουμε τα μάτια και ακούμε τους ήχους στον υγρότοπο.
24) Προσπαθούμε να ξεχωρίσουμε διαφορετικούς ήχους πουλιών ή ζώων.
25) Μιμούμαστε ήχους που ακούμε.
26) Ηχογραφούμε τους ήχους του υγρότοπου και τους ακούμε μετά στο σχολείο.
27) Αισθανόμαστε τις μυρωδιές του υγρότοπου.
28) Προσπαθούμε να ξεχωρίσουμε διαφορετικές μυρωδιές (βοηθάει πολύ μια επίσκεψη στο Μεσογειακό Αγρονομικό Ινστιτούτο Χανίων ή στο Πάρκο Χλωρίδας και Πανίδας του Πολυτεχνείου Κρήτης).
29) Φτιάχνουμε χρώματα από φυτά και λουλούδια.
30) Ξεχωρίζουμε διαφορετικά δέντρα και λουλούδια του υγρότοπου.
31) Ζωγραφίζουμε, φωτογραφίζουμε ή βιντεοσκοπούμε την επίσκεψή μας στον υγρότοπο και βλέπουμε μετά τις εικόνες στο σχολείο.
32) Κυνήγι θησαυρού στον υγρότοπο.
33) Παιχνίδι ρόλων στον υγρότοπο με τα παιδιά να αναλαμβάνουν το ρόλο των δέντρων, των ζώων αλλά και των ανθρώπων που έρχονται σε επαφή με τον υγρότοπο (ψαράδες, κυνηγοί, επισκέπτες, δήμαρχος, φυσιολάτρης).
34) Παντομίμα με τα πουλιά της λίμνης και τους κυνηγούς ή άλλη απειλή που εμφανίζεται. Μπορεί εδώ να αξιοποιηθεί η πρόταση από τα μουσικά παιχνίδια της Τατιάνας Ραϊση – Βολανάκη (το παιχνίδι με τη «Λίμνη των Κύκνων» του Τσαϊκόφσκι).
35) Επισκεπτόμαστε ένα υδροηλεκτρικό εργοστάσιο (π.χ. στη λίμνη της Αγιάς ή στη Γεωργιούπολη) για να δούμε πώς παράγεται ενέργεια από το νερό.
36) Επισκεπτόμαστε έναν παλιό νερόμυλο για να δούμε παλιότερες χρήσεις του νερού για άλεσμα του σταριού και παραγωγή αλευριού
37) Επισκεπτόμαστε ένα εργοστάσιο εμφιάλωσης νερών (π.χ. στο Στύλο στον Αποκόρωνα ή αλλού..
38) Επισκεπτόμαστε τη Δημοτική Επιχείρηση Ύδρευσης Αποχέτευσης Χανίων για να μάθουμε τι έλεγχοι γίνονται και τι μέτρα λαμβάνονται για να πίνουμε καθαρό νερό (Πιθανοί χώροι επίσκεψης η Δεξαμενή στη συνοικία Άη Γιάννη των Χανίων, το εργαστήριο αναλύσεων της ΔΕΥΑΧ στον Βιολογικό Καθαρισμό, ο Βιολογικός Καθαρισμός, το Αντλιοστάσιο της ΔΕΥΑΧ στη λίμνη Αγιάς)
39) Ετοιμάζουμε ερωτήσεις και παίρνουμε συνεντεύξεις από ειδικούς (Χημικούς, μέλη οικολογικών οργανώσεων κλπ)
40) Καθαρίζουμε την όχθη ενός υγρότοπου με τη συνεργασία οικολογικών οργανώσεων και του Δήμου μας

Ενημερωτική εκστρατεία για τα αδέσποτα ζώα στα σχολεία

Ο Φιλοζωικός Σύλλογος Χανίων "Η προστασία των ζώων" οργανώνει ενημερωτική εκστρατεία για τα αδέσποτα ζώα και τα ζώα συντροφιάς στα σχολεία του Νομού Χανίων.
Για το σχολικό έτος 2009-2010 έχει δοθεί σχετική άδεια από το Υπουργείο Παιδείας. Η επίσκεψη στο σχολείο διαρκεί μία διδακτική ώρα και περιλαμβάνει τρία διαφορετικά προγράμματα, προσαρμοσμένα στην ηλικία των μαθητών:
1. Για τις Α' - Γ' τάξεις Δημοτικού.
2. Για τις Δ' - Στ' τάξεις Δημοτικού.
3. Για μαθητές Ε' και Στ' και για μαθητές που υλοποιούν σχετικό πρόγραμμα σε όλη τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς.
Τηλέφωνο επικοινωνίας: 6944 476214.
Οι ενημερωτικές δράσεις δεν θα έχουν καμιά οικονομική επιβάρυνση για τα σχολεία, τους μαθητές και τους εκπαιδευτικούς.

H Ε' τάξη του 2ου ΔΣ Σούδας προστατεύει το περιβάλλον

Πρόγραμμα Π.Ε. με θέμα "Προστατεύω το περιβάλλον" υλοποιεί η Ε' τάξη του 2ου Δ.Σ. Σούδας. Δασκάλες τους η Άννα Τζουγανάκη και Μαριάννα Ανδρουλάκη. Οι φωτογραφίες από προβολή και συζήτηση στην τάξη για τον Εθνικό Δρυμό Λευκών Ορέων.

Η Δ' τάξη του 3ου ΔΣ Κισάμου ασχολείται με φυτά και βότανα της Κρήτης

Στη φωτογραφία τα παιδιά με τις δασκάλες τους Κατερίνα Στρατάκη και Ψαριάη Παναγιώτα.

Το Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης της Δ' τάξης έχει τίτλο "Άρωμα βοτάνων Κρήτης".

Σεμινάριο στο ΚΠΕ Ιεράπετρας, 12-13 Φεβρ. 2010

Το ΚΠΕ Ιεράπετρας, οργανώνει Επιμορφωτικό Σεμινάριο Α' επιπέδου, διάρκειας 20 ωρών, στις 12 και 13 Φεβρουαρίου 2010, με θέμα:
"Εισαγωγική Επιμόρφωση στην αειφόρο εκπαίδευση"
Στο Σεμινάριο μπορούν να συμμετάσχουν εκπαιδευτικοί, αρχάριοι ή με μικρή εμπειρία στην Περιβαλλοντική Εκπαίδευση, που υπηρετούν στην Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση των Νομών εμβέλειας του ΚΠΕ Ιεράπετρας.
Από την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση των Χανίων μπορούν να συμμετάσχουν 4 εκπαιδευτικοί. Αίτηση συμμετοχής μπορούν να υποβάλουν όσοι επιθυμούν μέχρι την Πέμπτη 21 Ιανουαρίου 2010, στη Δ/νση Α/θμιας Εκπ/σης Χανίων, στον Υπεύθυνο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης (τηλ. 28210-28405, Δωδεκανήσου 8, Χανιά 73132, ημιόροφος).
Για την απουσία των συμμετεχόντων από την υπηρεσία τους καθώς και για τη μετακίνησή τους, το ΚΠΕ Ιεράπετρας θα ζητήσει σχετική έγκριση από τη Δ/νση ΣΕΠΕΔ, Τμήμα Α.Υ. και Π.Α. του Υπουργείου Παιδείας, δια βίου μάθησης και Θρησκευμάτων, η οποία θα διαβιβασθεί στις Δ/νσεις Εκπ/σης.
Τα έξοδα διατροφής και τα έξοδα διαμονής όλων των εκπαιδευτικών που υπηρετούν σε σχολικές μονάδες βρίσκονται σε απόσταση μεγαλύτερη των 40 χλμ από την έδρα του ΚΠΕ Ιεράπετρας θα καλυφθούν από το ΚΠΕ Ιεράπετρας. Το ΚΠΕ Ιεράπετρας επίσης θα καλύψει τη μεταφορά όλων των εκπαιδευτικών στο πεδίο, ενώ τα έξοδα μετακίνησης προς την Ιεράπετρα θα καλυφθούν από τα ΚΑΕ των Νομαρχιακών Αυτοδιοικήσεων στις οποίες ανήκουν οι εκπαιδευτικοί.
Περισσότερα στην ιστοσελίδα του ΚΠΕ Ιεράπετρας: http://kpe-ierap.las.sch.gr

Τραγούδι διαμαρτυρίας ενάντια στη φαλαινοθηρία

Το αγρίμι στα σκουπίδια

Το αγρίμι στα σκουπίδια έξω από το Δημοτικό Κήπο των Χανίων πέρα από την τραγική κατάληξη του ζώου φανερώνει πολλά πράγματα για μας και για την κυρίαρχη νοοτροπία και στάση απέναντι στη φύση. Πρόκειται για μια εικόνα εξόχως συμβολική μέσα στην τραγικότητά της
Πρόκειται για ένα σύμβολο της Κρήτης, το αγρίμι, που καταλήγει στα σκουπίδια. Δεν το χρειαζόμαστε πλέον; Πέθανε στα χέρια μας; Πέθανε εξαιτίας μας; Μήπως είναι η σύγχρονη Κρήτη που σκοτώνει τη ψυχή της και την πετάει στα σκουπίδια;; Γιατί το αγρίμι, ο αίγαγρος, το αγριοκάτσικο της Κρήτης έχει συνδεθεί με την άγρια, ελεύθερη ψυχή της Κρήτης, έχει γίνει τραγούδια ριζίτικα, που ακόμη και σήμερα αναστορούνται και τραγουδάνε οι παρέες, κι όχι μόνο οι παρέες των Κρητικών! Το «Αγρίμια κι αγριμάκια μου», μέσα κι από τη φωνή του μεγάλου βάρδου της Κρήτης του Νίκου Ξυλούρη, έγινε πανελλήνια γνωστό, κι αποτελεί πλέον πανελλήνιο τραγούδι – ύμνο της ελευθερίας.

«Πέστε μου πού ‘, οι τόποι σας» ρωτάει στο ριζίτικο ο τραγουδιστής και τα αγρίμια απαντούν «Γκρεμνά είν’ εμάς οι τόποι μας, λέσκες τα χειμαδιά μας, τα σπηλιαράκια του βουνού …». Όχι, δεν λέει πουθενά για Δημοτικούς Κήπους, ζωολογικούς κήπους και κλουβιά. Γιατί ο τόπος του αγριμιού είναι τα βουνά της Κρήτης, τα φαράγγια της. Το αγρίμι, κανένα αγρίμι δεν έπρεπε να βρίσκεται σε κλουβί. Έπρεπε να είναι ελεύθερο στα βουνά της Κρήτης, σαν την ελεύθερη ψυχή της Κρήτης. Γι’ αυτό, έστω και τώρα, ο θάνατος του αγριμιού, όπως κι αν προέκυψε, ας μας αφυπνίσει, για να καταργήσουμε τα αγρίμια στα κλουβιά και τους ζωολογικούς κήπους. Δόξα τω Θεώ, ο Ομαλός είναι μόλις μια ώρα απόσταση από τα Χανιά, κι ο καθένας μπορεί να επισκεφτεί τον Εθνικό Δρυμό Λευκών Ορέων, τη Σαμαριά και να θαυμάσει από κοντά, ελεύθερα τα αγρίμια, κάνοντας και μια στάση στο Κέντρο Πληροφόρησης στο Ξυλόσκαλο για να πάρει πληροφορίες και φυλλάδια για τη μοναδική χλωρίδα και πανίδα του Εθνικού Δρυμού.

Η διατήρηση άγριων ζώων φυλακισμένων σε κλουβιά αποτελεί σύμβολο κυριαρχίας του ανθρώπου πάνω στη φύση. Η προσπάθεια κυριαρχίας του ανθρώπου πάνω στη φύση οδήγησε στην εξαφάνιση ειδών ζώων και φυτών, στην καταστροφή μοναδικών βιοτόπων, στην αποψίλωση δασών και την τσιμεντοποίηση ακτών. Και τώρα «η φύση εκδικείται» θα έλεγαν κάποιοι, η οικολογική ισορροπία που έχει ανατραπεί οδηγεί σε πλημμύρες δίπλα στα δάση που κάηκαν, σε τυφώνες, στην κλιματική αλλαγή που βιώνουμε όλοι μας. Τα θερμότερα Χριστούγεννα των τελευταίων 112 χρόνων που τηρούνται αρχεία, ήταν τα φετινά Χριστούγεννα. Τυχαίο ή αποτέλεσμα της προσπάθειας κυριαρχίας του ανθρώπου πάνω στη φύση;
Όλα δείχνουν λοιπόν ότι ο άνθρωπος πρέπει να αναθεωρήσει τη σχέση του με τη φύση. Αντί για την κυριαρχία η ισορροπία. Αντί για την επαφή με τη φύση πίσω από τα κάγκελα του κλουβιού (που δείχνει και το φόβο μας για το άγριο, για τη φύση, αλλά και το φόβο μας για την ελευθερία), επαφή με τη φύση με την διατήρηση των φυσικών οικοτόπων όπως π.χ. αυτών που εντάσσονται στο Δίκτυο NATURA 2000, ώστε να μπορούμε να τους επισκεπτόμαστε. Να ξαναφέρουμε επίσης τη φύση μέσα στην πόλη. Αντί τα πάρκα να γίνονται πάρκινγκ (Ρέμβη), αντί οι τελευταίοι ελεύθεροι χώροι να ανοικοδομούνται, να φτιάξουμε πάρκα και να τα φροντίζουμε.

Η προσπάθεια του ανθρώπου να ανακηρυχθεί ανώτερο είδος στη φύση μπορεί να κυριάρχησε ως ιδεολογία του θετικισμού, της απέραντης εμπιστοσύνης στην επιστήμη, όμως σήμερα πλέον συνειδητοποιούμε ότι ο άνθρωπος δεν μπορεί να ζήσει χωρίς τη φύση, χωρίς καθαρό νερό να πίνει, καθαρό αέρα να αναπνέει, καθαρή τροφή χωρίς χημικά να τρώει. Χρειάζεται ο άνθρωπος τη φύση, δεν μπορεί να επιβιώσει σε ένα τελείως τεχνητό περιβάλλον. Η προσπάθεια κάποιου να ανακηρυχτεί ανώτερος είναι η βάση πάνω στην οποία στηρίζεται η εκμετάλλευση της φύσης από τον άνθρωπο αλλά και η εκμετάλλευση του ανθρώπου πάνω στον άνθρωπο. Απέναντι σε αυτή την καταστροφική λογική υπάρχει η λογική της ειρηνικής συνύπαρξης του ανθρώπου με τη φύση και των ανθρώπων μεταξύ τους. Αντί να εκμεταλλευόμαστε άγρια τη φύση καταστρέφοντας, αντί να κάνουμε πολέμους για το πετρέλαιο, μπορούμε να στραφούμε στην απελευθερωτική δύναμη των αποκεντρωμένων ήπιων μορφών ενέργειας.
Η άγρια φύση πρέπει να πάψει να αποτελεί προϊόν μιας χρήσης για τον άνθρωπο, αντικείμενο εκμετάλλευσης που καταλήγει στα σκουπίδια όπως το αγρίμι. Η πανίδα της Κρήτης πρέπει να πάψει να είναι αιχμάλωτη σε κλουβιά και κήπους, πρέπει να παραμείνει ελεύθερη στη φύση, όπως ήταν χιλιετηρίδες, όπως τραγουδιέται αιώνες τώρα στα ριζίτικά μας.