17 IOYNIOY: ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΗΜΟΠΟΙΗΣΗΣ

 Η Παγκόσμια Ημέρα κατά της Ερημοποίησης και της Ξηρασίας καθιερώθηκε από τον ΟΗΕ το 1995. Η ερημοποίηση, η κλιματική αλλαγή και η απώλεια της βιοποικιλότητας είναι οι μεγαλύτερες προκλήσεις για τη βιώσιμη ανάπτυξη, σύμφωνα με την Παγκόσμια Σύνοδο του Ρίο (1992). Έτσι, από το 1994 προωθήθηκε η Σύμβαση του ΟΗΕ για την Αντιμετώπιση της Ερημοποίησης την οποία υπέγραψαν 195 χώρες με στόχο τη βελτίωση των συνθηκών ζωής των ανθρώπων στις περιοχές που κινδυνεύουν με ερημοποίηση, για να διατηρήσουν και να επαναφέρουν την παραγωγικότητα της γης και του εδάφους και για να αντιμετωπίσουν τις επιπτώσεις της ξηρασίας.

Η Ελλάδα επικύρωσε τη Σύμβαση με το Ν. 2468 (Υπ. Απόφαση 974/27-7-2001, ΦΕΚ 99605/3719), καθώς 30% του ελληνικού εδάφους απειλείται με ερημοποίηση και ιδιαίτερα το ανατολικό τμήμα της Κρήτης, όπως φαίνεται και στο σχετικό χάρτη.

Ερημοποίηση είναι η υποβάθμιση της γης, μια σταδιακή απώλεια της παραγωγικότητας του εδάφους και μείωση της φυτικής κάλυψης που συμβαίνει σαν αποτέλεσμα ανθρώπινων δραστηριοτήτων και κλιματικών φαινομένων όπως οι παρατεταμένες ξηρασίες και οι πλημμύρες. Ενώ το εύφορο έδαφος χρειάζεται αιώνες για να δημιουργηθεί, με την κακή διαχείριση μπορεί να διαλυθεί, να παρασυρθεί με μια πλημμύρα ή μια δυνατή βροχή. Ανάμεσα στις αιτίες της ερημοποίησης βρίσκονται η εντατική καλλιέργεια, η υπερβόσκηση, η αποδάσωση (από τις πυρκαγιές ή από την αποψίλωση των δασών για άλλους λόγους) και οι κακές πρακτικές άρδευσης..

Η ερημοποίηση επηρεάζει περισσότερο τους φτωχούς αγρότες. Περίπου 1,5 δισεκατομμύριο άνθρωποι παγκοσμίως εξαρτώνται από υποβαθμιζόμενες περιοχές για τη ζωή τους, και σχεδόν οι μισοί φτωχοί του κόσμου (42%) ζουν σε υποβαθμισμένες περιοχές. Η κατάσταση αυτή αποσταθεροποιεί πολιτικά τεράστιες περιοχές. Η ερημοποίηση, η υποβάθμιση της γης και η ξηρασία προκαλεί μεταναστεύσεις. Εκτιμάται ότι ως το 2020 κάπου 60 εκατομμύρια άνθρωποι θα μεταναστεύσουν από τις υπο- Σαχάριες περιοχές προς τη Βόρεια Αφρική και την Ευρώπη. Στη Σαχάρα η ερημοποίηση επεκτείνεται κατά 2.500 τετραγωνικά χιλιόμετρα το χρόνο, ερημοποιώντας μια έκταση ίση με το 20% της Ελλάδας και αυξάνοντας τη σκόνη που μεταφέρεται στη χώρα μας μέσω των ανέμων. Η σκόνη αυτή μεταφέρει ρύπους από την Αφρική, όπως επισημαίνουν επιστήμονες του Πανεπιστημίου Αθηνών (Βλ. Ένθετο Real Planet στην εφημερίδα «Real News», 15-6-2014).

Πάνω από 110 χώρες απειλούνται δυνητικά από την ερημοποίηση, κι αν καταρρεύσει η παραγωγή τροφίμων στις περιοχές που κινδυνεύουν με ερημοποίηση, τότε οι τιμές των τροφίμων θα πάνε στα ύψη. Οι οικονομικές απώλειες από την ερημοποίηση υπολογίζονται παγκοσμίως σε 42 δισεκατομμύρια δολάρια το χρόνο. Γι’ αυτό ο ΟΗΕ προτείνει αποκατάσταση της υποβαθμισμένης γης, για να αποφύγουμε τις καταστροφές εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής, για να παράγουμε επαρκή τροφή και να μειώσουμε τον ανταγωνισμό για τον έλεγχο των φυσικών πόρων.

Απέναντι σε όλα αυτά θα πρέπει να υπάρξει συντονισμένη προσπάθεια υπεράσπισης των δασικών εκτάσεων, εξοικονόμηση νερού και προστασία των υδάτινων αποθεμάτων, αλλαγή σε γεωργικές πρακτικές που σπαταλάνε νερό, αύξηση της φυτοκάλυψης, των χώρων πρασίνου και των δασών, αντιμετώπιση της υπερβόσκησης και των πυρκαγιών.

Σε μια μικρή προσπάθεια να συμβάλει στην αλλαγή συνειδήσεων και πρακτικών, το Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Βάμου, στα πλαίσια και του νεοϊδρυθέντος Τοπικού Δικτύου «Ένας κήπος στο σχολείο μου» μοίρασε τις μέρες αυτές 600 αρωματικά φυτά της Κρήτης (δεντρολίβανο, φασκόμηλο, λεβάντα) αλλά και ντοματιές σε 10 σχολεία των Χανίων, για να ξεκινήσει ή να εμπλουτιστεί ο σχολικός τους κήπος, ή για να δοθούν για φροντίδα το καλοκαίρι στους μαθητές που συμμετέχουν στις περιβαλλοντικές ομάδες αυτών των σχολείων, ώστε να μπουν στο κλίμα της δημιουργίας ενός κήπου και να είναι έτοιμοι από το Σεπτέμβρη με την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς να φτιάξουν ή να βελτιώσουν τον κήπο του σχολείου τους, να πρασινίσουν και να αλλάξουν το σχολείο τους, αλλάζοντας την πόλη και τον τόπο που ζουν.

Ο στόχος αυτού του Δικτύου Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης είναι να αλλάξουν μαθητές κι εκπαιδευτικοί το σχολικό χώρο φέρνοντας τη φύση στο σχολείο, να μάθουν για τη μεγάλη και σημαντική βιοποικιλότητα της Κρήτης και τη σημασία της για το περιβάλλον, την οικολογική ισορροπία, τη διατροφή μας, την υγεία μας αλλά και για την τοπική οικονομία.

Η δράση αυτή ήταν μόνο η αρχή. Πολύ περισσότερα πράγματα μπορούν να γίνουν από την επόμενη σχολική χρονιά με βάση και τις ιδέες των εκπαιδευτικών και των μαθητών που συμμετέχουν.

Φώτης Ποντικάκης

Υπεύθυνος του Κέντρου Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Βάμου

*Βασική πηγή για τα στοιχεία αυτού του κειμένου είναι η Επιτροπή του ΟΗΕ για την Καταπολέμηση της Ερημοποίησης

Καθαρισμοί ακτών σε Αγίους Αποστόλους και Κολυμπάρι με αφορμή την Ημέρα Περιβάλλοντος

Δράσεις καθαρισμού ακτών οργάνωσε το Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Βάμου, σε συνεργασία με το Δίκτυο Μεσόγειος SOS και μαθητές κι εκπαιδευτικούς του Δημοτικού Σχολείου Κολυμβαρίου και των Ειδικών Εργαστηρίων Επαγγελματικής Κατάρτισης Αγίου Νικολάου Λασιθίου και Χανίων. Οι δράσεις αυτές έγιναν στα πλαίσια της Παγκόσμιας Ημέρας Περιβάλλοντος (5 Ιουνίου).

Καθαρίστηκαν συμβολικά τμήμα της παραλίας του Κολυμβαρίου από μαθητές κι εκπαιδευτικούς του Δημοτικού Σχολείου Κολυμβαρίου και το άλσος της; Δημόσιας έκτασης των Αγίων Αποστόλων από μαθητές κι εκπαιδευτικούς των Ειδικών Εργαστηρίων Επαγγελματικής Κατάρτισης (ΕΕΕΚ) Χανίων και Αγίου Νικολάου Λασιθίου με τη συνδρομή των Κέντρων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Βάμου και Ιεράπετρας-Νεάπολης.

Εκτός από τη δράση του καθαρισμού των ακτών οι μαθητές συμμετείχαν στην κατασκευή πανώ και πινακίδων με περιβαλλοντικό μήνυμα, έπαιξαν εκπαιδευτικά παιχνίδια για να συνειδητοποιήσουν την αξία της προστασίας των υδάτινων αποθεμάτων και των φυσικών πόρων και μοίρασαν χάρτινα τασάκια που οι ίδιοι είχαν κατασκευάσει σε λουόμενους στην παραλία για να μειωθεί το φαινόμενο των υπολειμμάτων τσιγάρων στις ακτές.

Για όλες τις δράσεις καθαρισμού ακτών υπάρχει συνεργασία με το Δίκτυο Μεσόγειος SOS που συντονίζει πανελλαδικά την Εκστρατεία Καθαρισμού παραλιών κάθε χρόνο τέτοια εποχή. Στόχος είναι η ανάδειξη της αξίας των ακτών για τη βιοποικιλότητα, την αναψυχή και την οικονομία, η ευαισθητοποίηση των μικρών μαθητών και της τοπικής κοινωνίας και η ενεργός συμμετοχή τους σε δράσεις προστασίας των ακτών.

Στη διάρκεια των δράσεων καθαρισμού των ακτών έγινε καταγραφή των απορριμμάτων σε σχετικά φύλλα παρατήρησης και βγήκαν συμπεράσματα τόσο για τη σύστασή τους όσο και για τις δυνατότητες μείωσης και ανακύκλωσής τους.

                                                                                               

Ο Υπεύθυνος του ΚΠΕ

           

Ποντικάκης Φώτιος

10 ΠΡΑΓΜΑΤΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΚΑΝΕΙ Ο ΔΗΜΟΣ ΓΙΑ ΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ

                Ο Δήμος μπορεί και πρέπει να παίξει σπουδαίο ρόλο για την υπεράσπιση της Δημόσιας Δωρεάν Παιδείας αντιδρώντας στα σχέδια συγχωνεύσεων και κλεισίματος σχολείων που σχεδιάζει η κυβέρνηση, διεκδικώντας κονδύλια για την αντιμετώπιση του προβλήματος της σχολικής στέγης και για τα λειτουργικά έξοδα των σχολείων, απαιτώντας κάλυψη όλων των κενών θέσεων εκπαιδευτικών. Πέρα από αυτά όμως, υπάρχουν τουλάχιστον 10 άλλα πράγματα που θα μπορούσε να κάνει, στηρίζοντας τα δημόσια σχολεία:

1.      Αξιοποίηση δημόσιων κτηρίων και χώρων για την αντιμετώπιση του προβλήματος της σχολικής στέγης, το οποίο πρέπει να μπει σε προτεραιότητα. Δεν είναι δυνατόν να εγκαταλείπονται και να ερειπώνονται δημόσια κτήρια (παλιό ΙΚΑ, παλιό Νοσοκομείο κοκ) την ώρα που νήπια κάνουν μάθημα στα υπόγεια στην οδό Ηρώων Πολυτεχνείου, ή να δημόσια κτήρια παραδίδονται για τη λειτουργία γραφείων (πχ στέγαση της ΚΕΠΠΕΔΗΧ-ΚΑΜ στο …Γαλατά, λίγα μέτρα από τα δημοτικά σχολεία όπου παιδιά κάνουν μάθημα σε αίθουσες προκάτ!). Τα παιδιά πρέπει να είναι η πρώτη μας προτεραιότητα.

2.    Εφαρμογή Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας σε όλα τα σχολικά κτήρια με τη βοήθεια του Πολυτεχνείου Κρήτης και του ΤΕΙ και με την αξιοποίηση ευρωπαϊκών κονδυλίων. Μπορεί έτσι να επιτευχθεί τεράστια εξοικονόμηση χρημάτων και ενέργειας.

3.      Πρόγραμμα «Ζωγραφίζω το σχολείο μου» με τη διάθεση χρωμάτων και εργαλείων, ώστε μαθητές, γονείς κι εκπαιδευτικοί να ζωγραφίσουν και να δώσουν χρώμα, να ζωντανέψουν τους σχολικούς χώρους.

4.       Στήριξη δημιουργίας σχολικών κήπων σε όλα τα σχολεία.

5.    Καθιέρωση δωρεάν δεκατιανού για όλα τα παιδιά στα σχολεία με υγιεινά, τοπικά βιολογικά προϊόντα, προωθώντας παράλληλα την κρητική διατροφή. Ένα ποτήρι φυσικός χυμός πορτοκάλι κι ένα κουλούρι για ξεκίνημα και στη συνέχεια αξιοποίηση κάθε δημόσιας κουζίνας διαφόρων ιδρυμάτων (ΜΑΙΧ, Γηροκομείο κλπ) για την προσφορά μαγειρεμένου φαγητού στα σχολεία.

6.    Χρηματοδότηση προγραμμάτων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, Αγωγής Υγείας και Πολιτισμού στα σχολεία.

7.     Δημιουργία Κέντρου Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης στα όρια του Δήμου Χανίων, αξιοποιώντας δημόσιους χώρους (πχ τις παλιές Παιδικές Εξοχές στους Αγίους Αποστόλους).

8.   Επαναλειτουργία των Πάρκων Κυκλοφοριακής Αγωγής στα Χανιά και στο Καμπάνι  Ακρωτηρίου από την 1^η Σεπτέμβρη με εκπαιδευτικούς, που σήμερα δε λειτουργούν με ευθύνη Δήμου και κυβέρνησης.

9.   Διάθεση λεωφορείων για τη μεταφορά μαθητών για εκπαιδευτικές επισκέψεις, μιας και πολλοί μαθητές αδυνατούν πλέον να συμμετέχουν λόγω της οικονομικής κατάστασης στην οποία έχουν περιέλθει με τη ανεργία και τις απολύσεις.

10. Στήριξη δράσεων κατά του ρατσισμού στα σχολεία και προγραμμάτων ανταλλαγών μαθητών κι επισκέψεων με σχολεία άλλων περιοχών και χωρών.

Φώτης Ποντικάκης

Δάσκαλος

Υποψήφιος με την Πρωτοβουλία Πολιτών «Πρώτα ο άνθρωπος» με υποψήφιο δήμαρχο Χανίων το Γιάννη Σαρρή

Ο ΔΗΜΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΣΧΟΛΙΚΑ ΚΤΗΡΙΑ

Στην εικόνα του 16^ου Δημοτικού Σχολείου θα ταίριαζε η λεζάντα «Περιμένοντας την κατάρρευση» ή «Περιμένοντας το ατύχημα».

Είναι γνωστές οι περικοπές που έκαναν οι μνημονιακές κυβερνήσεις στα κονδύλια για τα Δημόσια Σχολεία. Η περικοπή του προϋπολογισμού του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων θα φτάσει το 42,2% μεταξύ 2009 και 2018 (Βλ. «Οι μάγοι του υπουργείου Παιδείας», εφημερίδα «Ποντίκι»,σελ. 47), εάν βέβαια συνεχιστεί η μνημονιακή πολιτική. Τα 7,48 δις που είχε στη διάθεσή του το Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων το 2009 μειώθηκαν στα 5,09 δις φέτος κι αναμένεται να μειωθούν περαιτέρω το 2018 στα 4,308 δις.

Αυτές οι περικοπές μεταφράζονται σε απολύσεις εκπαιδευτικών, συγχωνεύσεις σχολείων, περισσότεροι μαθητές μέσα σε κάθε τμήμα, κατάργηση υποστηρικτικών δομών όπως τα φροντιστηριακά τμήματα για τους αδύνατους μαθητές, σχολεία πολλών ταχυτήτων, κάποια όπου διδάσκονται όλα τα μαθήματα και θα υπάρχει όλο το απαιτούμενο προσωπικό και κάποια που έχουν ελλείψεις, κάποια που έχουν καλές υποδομές και κάποια άλλα έτοιμα να καταρρεύσουν.

Η λογική της κυβέρνησης είναι «ο σώζων εαυτόν σωθήτω» και το «αν έχεις μπάρμπα στην Κορώνη». Όποιοι μπορούν να πιέσουν ποικιλοτρόπως, ή να βρουν τους κατάλληλους μεσολαβητές, ίσως να καταφέρουν να λύσουν κάποια από αυτά τα ζητήματα, να καλυφθούν με εκπαιδευτικούς, να λυθεί το στεγαστικό τους πρόβλημα. Κάποιοι άλλοι – κατά κανόνα στις φτωχότερες περιοχές όπως τα Παχιανά των Χανίων- δεν τα καταφέρνουν  και πρέπει να περιμένουν την κατάρρευση ή την κατάργηση. Εκτός εάν ψάξουν κάποιον ιδιώτη «χορηγό», ξέρετε, από αυτούς που αδυνατούν να πληρώσουν φόρους, που έχουν τα λεφτά τους στο εξωτερικό, μπορούν όμως να «χορηγήσουν» μια δράση του σχολείου, όπως π.χ. την επισκευή του κτηρίου, στα πλαίσια της «φιλανθρωπίας» τους.

Κι ο Δήμος πού κολλάει σε όλα αυτά; Μα τα σχολεία (και τα κτήριά τους) είναι στην αρμοδιότητά του. Πέρα από το γεγονός ότι ορισμένοι εκ των δημοτικών αρχόντων (νυν και πρώην δήμαρχοι) ψήφισαν τα μνημόνια και την πολιτική της τρόικας ως βουλευτές στη Βουλή, έχουν την πλήρη ευθύνη αυτή τη στιγμή αν, ο μη γένοιτο, καταρρεύσει κάποιο κομμάτι του κτηρίου στο 16^ο Δημοτικό Σχολείο κι υπάρχουν παιδιά εκείνη τη στιγμή.

Έχει ευθύνη ο Δήμος γιατί εδώ και μήνες γνωρίζει την κατάσταση αυτή κι η σχολική χρονιά τελειώνει κι η ασφάλεια των μαθητών έχει αφεθεί στην τύχη και στο έλεος του εγκέλαδου. Έχουν ευθύνη, κράτος και Δήμος, γιατί παραλαμβάνουν σχολικά κτήρια με σοβαρά προβλήματα, χωρίς τον απαιτούμενο έλεγχο για την τήρηση των προδιαγραφών που το ίδιο το κράτος έχει θεσπίσει. Έχουν ευθύνη όσο αφήνουν νηπιαγωγεία στα υπόγεια όπως στην οδό Ηρώων Πολυτεχνείου (τι ύβρις για τους ήρωες του Πολυτεχνείου που φώναζαν «Ψωμί, Παιδεία, Ελευθερία»), που στέλνουν εκατοντάδες μαθητές να κάνουν μάθημα σε κοντέινερ στη Νέα Κυδωνία και αλλού, τόσα χρόνια τώρα.

Φώτης Ποντικάκης

Δάσκαλος

Υποψήφιος δημοτικός σύμβουλος από τον οικολογικό χώρο με την Πρωτοβουλία Πολιτών «Πρώτα ο άνθρωπος» με επικεφαλής υποψήφιο δήμαρχο το Γιάννη Σαρρή.

ΝΑ ΠΡΟΣΤΑΤΕΨΟΥΜΕ ΤΙΣ ΠΑΡΑΛΙΕΣ

Το νέο νομοσχέδιο για τον αιγιαλό, το οποίο έχει δοθεί για δημόσια διαβούλευση, παραδίδει τις ακτές στα επιχειρηματικά συμφέροντα, τα οποία θα μπορούν, εάν περάσει, να εκμεταλλεύονται ως και 100% μιας παραλίας (σήμερα προβλέπεται ως 50%), θα μπορούν να μπαζώνουν ακόμη και τη θάλασσα (!), θα μπορούν να έχουν την αποκλειστική χρήση μιας παραλίας απειλώντας έτσι τη συνταγματική πρόβλεψη για ελεύθερη πρόσβαση όλων των πολιτών στις ακτές.

Όλοι οι υποψήφιοι για τους Δήμους, τις περιφέρειες και την Ευρωβουλή θα πρέπει να πάρουν άμεσα θέση δημόσια συμμετέχοντας και στη διαβούλευση, για να σταματήσουμε τώρα την καταστροφή των παραλιών από αδηφάγα επιχειρηματικά συμφέροντα. Παράλληλα, θα πρέπει να δεσμεύονται ότι, ακόμη κι αν τελικά ψηφιστεί το νομοσχέδιο, θα υπερασπίσουν την ελεύθερη πρόσβαση όλων στις ακτές από οποιαδήποτε θέση κι αν βρεθούν μετεκλογικά, μη επιτρέποντας την κατάληψη περισσότερου του μισού εμβαδού κάθε παραλίας από επιχειρηματικές δραστηριότητες, θεσπίζοντας κανόνες για την περιοχή ευθύνης τους και φροντίζοντας για την τήρησή τους. 

Στο νέο νομοσχέδιο για τον αιγιαλό:
- Αφαιρούνται όλοι οι περιορισμοί στην έκταση που μπορεί να παραχωρηθεί σε απλή χρήση (λ.χ. ξαπλώστρες, αναψυκτήρια). Στην ισχύουσα νομοθεσία απαγορεύεται η παραχώρηση έκτασης μεγαλύτερης των 500 τ.μ., ενώ υπάρχει υποχρέωση δημιουργίας ελεύθερων «ζωνών» 100 μέτρων.
- Περιορίζεται ο αριθμός των λιμνών που δύναται να έχουν νομικό καθεστώς προστασίας σε αυτές που είναι μεγαλύτερες από 9,450 τ.μ., αποκλείοντας εκατοντάδες μικρούς υγρότοπους και παραλίμνιες προστατευόμενες ζώνες.
- Αφαιρούνται οι αναφορές στην υποχρέωση ελεύθερης και απρόσκοπτης πρόσβασης στον αιγιαλό, καθώς και η απαγόρευση της παραχώρησης της αποκλειστικής χρήσης αιγιαλού και παραλίας. Η μόνη αναφορά είναι ότι στις παραχωρήσεις πρέπει «να περιλαμβάνονται όροι χρήσης που να διασφαλίζουν την πρόσβαση του κοινού, ύστερα από αιτιολογημένη στάθμιση των συμφερόντων που εξυπηρετούνται ή βλάπτονται».
- Διευκολύνεται η δημιουργία μόνιμων κατασκευών από ιδιώτες για επιχειρηματικό σκοπό. Μοναδική προϋπόθεση είναι η παραχώρηση «να κρίνεται απολύτως απαραίτητη για την επίτευξη του [επιχειρηματικού] σκοπού» από τον γενικό γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι όλες οι παράκτιες ξενοδοχειακές μονάδες της χώρας μπορούν να επεκτείνουν μόνιμα τις εγκαταστάσεις τους στη ζώνη από την παραλία έως και τη θάλασσα.
- Επιτρέπεται η επιχωμάτωση (μπάζωμα) θαλάσσιου χώρου (έως και 5 τμ για κάθε κλίνη παρακείμενου ξενοδοχείου!) για την εξυπηρέτηση επιχειρηματικής δραστηριότητας που έχει ενταχθεί στις στρατηγικές επενδύσεις ή έχει εγκριθεί ΕΣΧΑΔΑ ή ΕΣΧΑΣΕ (ειδικά σχέδια χωρικής ανάπτυξης δημοσίων ή ιδιωτικών ακινήτων).
- Καταργεί την υποχρέωση οριοθέτησης της παράκτιας ζώνης ως προϋπόθεση για την έγκριση ιδιωτικών ή δημόσιων αναπτυξιακών έργων.
- Το σχέδιο νόμου επίσης προβλέπει τη δυνατότητα νομιμοποίησης αυθαίρετων κατασκευών (έναντι οικονομικού ανταλλάγματος) που βρίσκονται στον αιγιαλό και την παραλία και οι οποίες χρησιμοποιούνται όχι για κατοικία, αλλά για επιχειρηματικούς σκοπούς, τερματίζοντας και την εκστρατεία του υπουργείου Περιβάλλοντος για κατεδάφιση αυθαιρέτων (έχουν ήδη εκδοθεί 3.000 πρωτόκολλα κατεδάφισης αυθαιρέτων) με πόρους του Πράσινου Ταμείου (1 εκ. ευρώ).
Το προηγούμενο της παραχώρησης του Ελληνικού σε ιδιώτες μπορεί τώρα να επαναληφθεί από το ΤΑΙΠΕΔ σε όλη την Ελλάδα παραχωρώντας σε ιδιώτες προς εκμετάλλευση την ακτογραμμή και τις παραλίες μας.

Πολίτες και φορείς πρέπει να τονίσουν την αντίθεσή τους στα καταστροφικά αυτά σχέδια για τις παραλίες, συμμετέχοντας στη δημόσια διαβούλευση (http://www.opengov.gr/minfin/?p=4692) του Υπουργείου. Επίσης έχει ξεκινήσε συλλογή υπογραφών στοhttp://www.change.org/petitions/greek-goverment-stop-forthcomming-legislation-for-the-greek-shorelines#share.

Φώτης Ποντικάκης

ΝΑ ΦΩΤΙΣΤΕΙ ΜΕ ΜΙΚΡΑ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ Ο ΛΙΜΕΝΟΒΡΑΧΙΟΝΑΣ

Μαθαίνοντας για την απόφαση του Δημοτικού Λιμενικού Ταμείου να φωτιστεί ο λιμενοβραχίονας στο Ενετικό Λιμάνι των Χανίων από τρεις απέναντι προβλήτες με οκτώ (8) τουλάχιστον προβολείς, είναι να απορεί κανείς:

·         Καλά, κανείς δεν ενδιαφέρεται για το κόστος, και για το αν υπάρχουν πιο οικονομικές λύσεις, όπως το να φωτιστεί ο ίδιος ο λιμενοβραχίονας, επί τόπου, κι όχι από απέναντι, πράγμα που σημαίνει προφανώς μικρότερο κόστος;

·         Κανείς δεν ενδιαφέρεται για τη σπατάλη ενέργειας για να φωτίζεις το μνημείο από απέναντι;

·         Κανείς δεν ενδιαφέρεται για το κόστος λειτουργίας μετά την εγκατάσταση των προβολέων και για το τι κατανάλωση ενέργειας θα έχουν;

·         Κανείς δεν εξέτασε την περίπτωση φωτισμού του λιμενοβραχίονα με μικρά φωτοβολταϊκά, λύση που θα μείωνε τόσο το κόστος κατασκευής, όσο και το κόστος λειτουργίας και θα μηδένιζε την κατανάλωση ενέργειας;

Με τα απλά μαθηματικά ενός δασκάλου (κι όχι με αυτά ενός μελετητή – ειδικού), 100 ηλιακές λάμπες σαν αυτές που κυκλοφορούν και στα πολυκαταστήματα για τους κήπους, θα κόστιζαν 4-5 ευρώ η μία, δηλαδή κόστος για όλες (και τις 100) κάπου 500 ευρώ.

Να προσθέσουμε σε αυτό το κόστος και τους μισθούς 1 υπαλλήλου να τις ελέγχει καθημερινά τη θερινή περίοδο και να αντικαθιστά τυχόν βλάβες ή ζημιές (μαζί με τις λάμπες αντικατάστασης), άλλες 5.000 ευρώ μέγιστο κόστος.

Δηλαδή με περίπου 5.500 ευρώ, χρήματα πολύ λιγότερα από όσα εισπράττει ο Δήμος από τα καταστήματα του Ενετικού Λιμανιού, θα είχαμε μια λύση που θα κάλυπτε με φως όλη τη θερινή περίοδο το λιμενοβραχίονα, με έναν υπάλληλο να φροντίζει και να επισκευάζει αν χρειάζεται καθημερινά, χωρίς καθόλου κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας, αφού ο ήλιος θα φρόντιζε για μας.

Αλλά ο γράφων είναι ένας απλός δάσκαλος, γνωρίζει απλά μαθηματικά, δε θέλει επιπλέον να κάνει τη νύχτα μέρα στο λιμενοβραχίονα (κάποιους λόγους έχει η φύση να μοιράζει τη μέρα μας σε φως και σκοτάδι), θέλει απλά να φωτίσει το δρόμο του νυχτερινού περιπατητή του λιμενοβραχίονα κι όχι να τον τυφλώνει από απέναντι με προβολείς.

Κι ακόμη, κάτι τέτοιες ιδέες είναι για ρομαντικούς που πιστεύουν στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, στην εξοικονόμηση χρημάτων και ενέργειας.

Φώτης Ποντικάκης

Δάσκαλος

Υποψήφιος δημοτικός σύμβουλος από τον οικολογικό χώρο με την Πρωτοβουλία Πολιτών «Πρώτα ο άνθρωπος» με υποψήφιο δήμαρχο το Γιάννη Σαρρή

ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΤΗΣ ΚΙΝΗΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΑΓΙΟΥΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥΣ

Το παρακάτω κείμενο παρουσιάστηκε σε εκδήλωση της Οικολογικής Πρωτοβουλίας Χανίων που έγινε στο «Πολύ-τεχνείο» στον πεζόδρομο της οδού Χατζημιχάλη Νταλιάνη στην Παλιά Πόλη των Χανίων

ΙΣΤΟΡΙΑ

Τα αρχαιολογικά στοιχεία δείχνουν κατοίκηση από τα Μινωικά χρόνια κυρίως στρώματα με κεραμικά(τμήματα αγγείων)που φτάνουν μέχρι την υστερορωμαΪκή και παλαιοχριστιανική εποχή. Μέσα στον θαλάσσιο χώρο του βορειοδυτικού κολπίσκου έχουν εντοπιστεί λίγα αρχιτεκτονικά λείψανα ενώ δυτικότερα περίπου μπροστά από το ξενοδοχείο Πανόραμα υπάρχει σημαντικός οικισμός που έχει καιαβυθιστεί.

Κατά την πρώτη Βυζαντινή περίοδο 4ος-7οςαιώνας μ.χ. παρατηρείται μια δραστηριότητα στην κατασκευή Βασιλικών μια τέτοια με ψηφιδωτό δάπεδο εντοπίζεται κάτω από την μεταγενέστερη εκκλησούλα των Αγίων Αποστόλων. Το τοπωνύμιο των Αγ. Αποστόλων αναφέρεται στους Βενετσιάνικους χάρτες, ενώ το ομώνυμο εκκλησάκι πρέπει να είναι αυτό που αναφέρεται στην απογραφή των ναών και των μονών της περιοχής των Χανίων του 1637.

Μεγαλύτερο ενδιαφέρον όμως για τους Χανιώτες απέκτησε η περιοχή με την δημιουργία των παιδικών εξοχών το 1937 από το ΠΙΚΠΑ το οποίο και αγόρασε την περιοχή από την Εθνική τράπεζα έναντι του ποσού των 73000 δραχμών. Το 1938 οικοδομήθηκαν οι μόνιμες εγκαταστάσεις οι οποίες κόστισαν 610000 δραχμές, ποσό που μαζεύτηκε από εισφορές Χανιωτών και κυρίως της Έλενας Βενιζέλου. Ψυχή της προσπάθειας ήταν μια ομάδα Χανιωτών δασκάλων, των Παντελή Βαβουλέ, Γυπάκη, Τσίγκο μαζί με τον Γιώργο Ναξάκη πρόεδρο του ΠΙΚΠΑ, ο οποίος διετέλεσε και πρόεδρος των Παιδικών Εξοχών για αρκετά χρόνια. Η ομάδα αυτή αποφάσισε τότε την δενδροφύτευση της περιοχής για να γίνει πιο όμορφη.

Αργότερα πολύ και κατά την διάρκεια της μάχης της Κρήτης οι σπηλιές απετέλεσαν κρησφύγετο για τα γυναικόπαιδα της περιοχής. Όταν κατελήφθη η Κρήτη, οι Γερμανοί φοβούμενοι μια απόβαση, οχύρωσαν την περιοχή. Αυτό εξηγεί τα οχυρωματικά έργα που έκαναν στο μετόχι του Αγ. Γεωργίου τοποθετώντας έξι κανόνια και στη νησίδα που βρίσκεται στο βορινό τμήμα εγκατέστησαν τεράστιο προβολέα που την νύχτα αγνάντευε το Κρητικό Πέλαγος. Επίσης διαμόρφωσαν το εκκλησάκι σε φυλάκιο. Το δυτικό μέρος της περιοχής λειτούργησε σαν στρατόπεδο αιχμαλώτων. Με το τέλος του πολέμου, φεύγοντας οι Γερμανοί ανατίναξαν τα οχυρωματικά έργα. Μεταπολεμικά λειτούργησαν πάλι οι παιδικές εξοχές.

Το 1965 η περιοχή απαλλοτριώθηκε από το δημόσιο και παραχωρήθηκε στον ΕΟΤ ο οποίος κατεδάφισε όλα τα ιδιωτικά κτήρια της περιοχής. Τα ξημερώματα της 21ης Απριλίου 1967 η ασφάλεια μάζεψε όσους νόμιζε ότι μπορεί να προβάλουν αντίσταση και τους μάντρωσε στο κτήριο των Παιδικών Εξοχών. Αργότερα τα κτήρια δόθηκαν στο στρατό και στέγασαν την μονάδα ΛΟΚ μέχρι το 1973. Με την αποχώρηση του στρατού, τα κτήρια αφέθηκαν στη τύχη τους και ρήμαξαν όπως τα βλέπουμε σήμερα.                                                                                                                                                                                                   Ο ΑΓΩΝΑΣ

Η προσπάθεια εκποίησης ξεκίνησε το 1993 με το νόμο 2160, ο οποίος χωρίς να υπάρξει καμιά χωροταξική μελέτη όρισε 6 περιοχές φιλέτα (ανάμεσα τους και οι Αγ. Απόστολοι) ως «περιοχές τουριστικής ανάπτυξης και αναψυχής» και καθόριζε ευνοϊκούς όρους δόμησης σε αυτές. Με βάση το νόμο αυτό ζητούσε η ΕΤΑ να χτίσει παντού στην περιοχή. Δημιουργός του νόμου ήταν ο Στ. Μάνος, υπουργός στην τότε κυβέρνηση της Ν.Δ. Η εκστρατεία ενάντια στο ξεπούλημα των Αγ. Αποστόλων ξεκίνησε από την Οικολογική Πρωτοβουλία Χανίων το 1998 και συνεχίστηκε ενισχυμένη το 1999 από την Επιτροπή Αγώνα φορέων των Χανίων. Η νέα κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ μετά και από τον ανασχηματισμό ετοιμάζει το ξεπούλημα του δημόσιου πλούτου προς όφελος ιδιωτών και δεν αφήνει κανένα περιθώριο εφησυχασμού για την περιοχή των Αγ. Απόστολων. Οι ακτές (και ιδιαίτερα οι θεωρούμενες ως φιλέτα κατά την έκφραση του κ.Χριστοδουλάκη) θεωρούνται είδος προς εκμετάλλευση, είτε με την ενοικίασή τους από το δημόσιο σε διάφορους επιχειρηματίες είτε με την οριστική παραχώρηση-πώλησή τους για ανέγερση ξενοδοχείων ή άλλων εγκαταστάσεων.

Συνεδριάζει η Επιτροπή Αγώνα και αποφασίζει να γίνουν διάφορες δράσεις για να αφυπνίσουν την Χανιώτικη κοινωνία:

1)ξεκινάει η συλλογή υπογραφών ενάντια στο ξεπούλημα

2) ανοίγεται πανώ ενάντια στο ξεπούλημα στο αναπτυξιακό συνέδριο που έγινε στα Χανιά την ώρα που μιλούσε ο υπουργός ανάπτυξης Ν. Χριστοδουλάκης

3)να γίνει δενδροφύτευση και καθαρισμός του χώρου σε ένα τμήμα της έκτασης της περιοχής 4)μαζικό πέταγμα χαρταετών την καθαρά Δευτέρα του 2001,  εκδήλωση που καθιερώνεται και γίνεται κάθε χρόνο με την συμμετοχή πλήθους κόσμου

5)συναυλία ενάντια στο ξεπούλημα που πραγματοποιείται τον Ιούνιο του 2001.

Έρχεται στο φως το σχέδιο νόμου για τον αιγιαλό και την παραλία. Με τις διατάξεις του νομοσχεδίου για τον αιγιαλό προβλέπεται η εμπορική εκμετάλλευση των παραλιών αλλά και της όχθης και της  παρόχθιας ζώνης των ποταμών και των λιμνών. Αρκεί η δικαιολογία της "εξυπηρέτησης αναπτυξιακών και γενικά σκοπών δημοσίου συμφέροντος". Με άλλες διατάξεις νομιμοποιούνται αυθαίρετα στις παραλίες, επιτρέπονται οι περιφράξεις και η απαγόρευση εισόδου στους πολίτες σε τμήματα της παραλίας "για λόγους ασφαλείας", η παραχώρηση της χρήσης αιγιαλού έως 500 τ.μ. ανεξαρτήτως μεγέθους της παραλίας (άρθρο 13), η παραχώρηση σε ιδιώτη για πρώτη φορά αμιγώς θαλάσσιου χώρου και πυθμένα θαλάσσης για εκτέλεση έργων που εξυπηρετούν εμπορικούς βιομηχανικούς κ.ά σκοπούς με συνοπτικές διαδικασίες(άρθρο 14), ενώ στο άρθρο 16 προβλέπεται ακόμα και η παραχώρηση βραχονησίδων. Ενδεικτική της διάθεσης της ΕΤΑ ΑΕ και της κυβέρνησης για το ξεπούλημα της δημόσιας περιουσίας και των παραλιών είναι και η τιμή ευκαιρίας των 5δις που εκτίμησε η Ιαπωνική Fuji bank τα 584 στρέμματα της δημόσιας έκτασης των Αγ. Αποστόλων.

Όνειρο της κυβέρνησης μεγάλο συνεδριακό κέντρο και ξενοδοχείο πολυτελείας, γι’ αυτό και το 2004 εντάσσει όλη την περιουσία του ΕΟΤ μαζί με την περιουσία της ΕΤΑ ΑΕ στο χρηματιστήριο. Τα τουριστικά συνεχίζουν να κάνουν ελκυστική την περιοχή σε μελλοντικούς επενδυτές την περιοχή, έτσι εν όψει της προώθησης του Γενικού πολεοδομικού σχεδίου στο κάτω Δαράτσο πιέζουν να δοθούν όροι δόμησης για το ανατολικό ακρωτήριο. Προσπαθούν δε να κερδίσουν την υποστήριξη φορέων της τοπικής αυτοδιοίκησης, δίνοντας σε αντάλλαγμα την κυριότητα ή την χρήση της υπόλοιπης περιοχής.

Η Επιτροπή Ενάντια στο Ξεπούλημα αποφασίζει να δοθεί ακόμα μεγαλύτερη δημοσιότητα στο θέμα και προσανατολίζεται σε συνέντευξη τύπου στην Αθήνα. Ακόμα ανοίγεται λογαριασμός σε τράπεζα για την ενίσχυση του αγώνα. Τον Δεκέμβριο του 2003, μετά από πιέσεις, το νομαρχιακό συμβούλιο αποφασίζει να ζητήσει από την ΕΤΑ ΑΕ την επιστροφή όλης της περιοχής χωρίς όρους στην τοπική αυτοδιοίκηση πριν την εισαγωγή της εταιρείας στο χρηματιστήριο. Ούτε το αίτημα αυτό εισακούστηκε, ούτε το ΣΧΟΠ κάτω Δαράτσου προχώρησε, ώστε να χαρακτηριστεί η περιοχή περιαστικό πράσινο. Η θέση αυτή ενισχύεται από την έκθεση του Δασαρχείου Χανίων που χαρακτηρίζει το μεγαλύτερο μέρος της περιοχής δασικό. Επίσης η τοπική Εφορία Κλασικών Αρχαιοτήτων έχει υποβάλει πρόταση στο Υπουργείο Πολιτισμού να χαρακτηριστεί αρχαιολογικός χώρος το σύνολο της περιοχής.

Μετά από όλα αυτά, τις 11 χιλιάδες υπογραφές ενάντια στην τσιμεντοποίηση και το ξεπούλημα της περιοχής, τις προτάσεις του δασαρχείου και της αρχαιολογίας, είναι πλέον πολύ δύσκολο να οικοδομηθεί -τσιμεντοποιηθεί η περιοχή. Ακόμη και οι τοπικοί άρχοντες άλλαξαν στάση κάτω από το βάρος της λαϊκής ετυμηγορίας. Στις 29/12/2013 με ομόφωνη απόφαση το ΔΣ του Δήμου Χανίων ζητά από τον Υπουργό Ανάπτυξης και την ΕΤΑ ΑΕ την εξαίρεση των Αγ. Αποστόλων από τα περιουσιακά στοιχεία της άνω εταιρείας και την παραχώρηση της έκτασης για 99 χρόνια από κοινού στο Δήμο Χανίων και Δ. Νέας Κυδωνίας.

Δε μας έφταναν οι κυβερνήσεις, τώρα και οι ιδιώτες κάνουν προσφυγή στο Σ. Επικρατείας και ζητούν να ακυρωθεί η αναγκαστική απαλλοτρίωση του 1965, «γιατί η περιοχή δεν αξιοποιήθηκε όπως έπρεπε». Η ΟΠ βάζει δικό της δικηγόρο, τον κ.Μάριο Χαϊνταρλή, το 2013 εκδικάζεται η απόφαση που είναι αρνητική για τους ιδιώτες.

Επιτέλους οι Αγ. Απόστολοι περνούν στην δικαιοδοσία του Δήμου Χανίων, ο αγώνας της επιτροπής μαζί με χιλιάδες Χανιώτες που υπέγραψαν και συμμετείχαν στις κινητοποιήσεις δικαιώνεται. Ο κ. Σκουλάκης πανηγυρίζει και δηλώνει παντού ότι την περιοχή την κέρδισε αυτός, και για να το αποδείξει αυτό αναθέτει στο γνωστό μετεωρολόγο κ.Λέκκα την εκπόνηση μελέτης για την περιοχή. Υπενθυμίζεται ότι ο παραπάνω κύριος είναι ο μοναδικός Έλληνας που λέει ότι η κλιματική αλλαγή δεν οφείλεται ανθρώπινες δραστηριότητες. Δεν πρόκειται να ησυχάσουμε ποτέ όσο αυτοί ασχολούνται με την περιοχή, πάντα θα είμαστε σε ετοιμότητα για να αποτρέψουμε τα σχέδιά τους που καμιά εμπιστοσύνη δεν εμπνέουν.

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

            Η δημόσια έκταση των Αγίων Αποστόλων, διατηρήθηκε δημόσια και ελεύθερη για όλους με τις τέσσερις παραλίες της χωρίς εισιτήριο (όπως σχεδιαζόταν), χωρίς τσιμέντο και πολυώροφα νέα ξενοδοχεία και συνεδριακά κέντρα στη θέση του δάσους, στο οποίο σήμερα αναζητούν αναψυχή ή αθλούνται καθημερινά χιλιάδες Χανιώτες και τουρίστες. Παραμένουν όμως τα προβλήματα που επιτρέπει να υπάρχουν η αδιαφορία της δημοτικής αρχής:

• Καμιά αντικατάσταση δεν έγινε της περίφραξης που υπήρχε στο δάσος, εμποδίζοντας τα ΙΧ να εισέρχονται. Αποτέλεσμα τα ΙΧ και μηχανές να κυκλοφορούν παντού στο δάσος και τα ακρωτήρια, δημιουργώντας όχι μόνο πρόβλημα στη φύση αλλά και ιδιαίτερα μεγάλο κίνδυνο για παιδιά και πεζούς πολίτες. Κάποιοι μάλιστα κάνουν αυτοσχέδιους αγώνες με 4Χ4 ή μηχανές, αδιαφορώντας τόσο για τη φύση όσο και για τους ανθρώπους.
• Η καθαριότητα της περιοχής έχει αφεθεί στις προσπάθειες όσων αναλαμβάνουν καντίνες και ομπρέλες. Οι χώροι του δάσους όμως και τα υπόλοιπα τμήματα που δεν ενοικιάζονται για τέτοιες χρήσεις, πρέπει να καλύπτονται με προσπάθειες του Δήμου, ιδιαίτερα το καλοκαίρι που γεμίζει η παραλία.
• Τα κτήρια των Παλιών Παιδικών Εξοχών στέκουν ερειπωμένα, μνημείο διαχρονικής εγκατάλειψης και αδιαφορίας των διοικήσεων του Δήμου.

Απέναντι σε αυτά τα προβλήματα, υπάρχουν λύσεις:

ü       Ενεργός εμπλοκή του Δήμου στην περιοχή, ανάληψη της καθαριότητας και προγράμματος μείωσης των σκουπιδιών και ανακύκλωσης με τη συμμετοχή εθελοντών και οικολογικών οργανώσεων. Ενημερωτική εκστρατεία με φυλλάδια, πινακίδες στις ακτές και το δάσος, περίπτερο ενημέρωσης και πληροφόρησης για τους επισκέπτες στην περιοχή, κάδοι κ.ο.κ.

ü       Αποκατάσταση των περιφράξεων και αποτροπή της εισόδου ΙΧ και μηχανών μέσα στο δάσος και πάνω στα ακρωτήρια.

ü       Φροντίδα για τα αδέσποτα ζώα της περιοχής.

ü       Επισκευή ή ανακατασκευή (εάν δεν είναι εφικτή η επισκευή) των Παλιών Παιδικών Εξοχών για να χρησιμοποιηθούν ως Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης,

Η περιοχή είναι ιδανική για να φιλοξενήσει ένα Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης:

o        Συνδυάζει δάσος και παραλίες – θάλασσα, όπου μπορούν να γίνονται δραστηριότητες Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης στο πεδίο.

o        Έχει αρκετό ελεύθερο χώρο για παιχνίδι για τα παιδιά.

o        Μπορεί τα παιδιά να είναι ασφαλή από τα ΙΧ και τις μηχανές μέσα στο δάσος ή στην ακτή σε εκπαιδευτικές δραστηριότητες.

o        Στα επισκευασμένα κτίρια μπορούν να γίνονται προβολές, σεμινάρια κι εκπαιδευτικά προγράμματα για τα παιδιά και τους εκπαιδευτικούς.

o        Στην περιοχή μπορούν επίσης να γίνονται εκδηλώσεις, σεμινάρια και ημερίδες για ενήλικες πολίτες για ευαισθητοποίησή τους για το περιβάλλον. Αυτό θα συνδεθεί με τη συνολική προσπάθεια για την καθαριότητα και την προστασία της περιοχής.

o        Η λειτουργία ενός Κέντρου Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης θα φέρει χιλιάδες μαθητές κι εκπαιδευτικούς στην περιοχή σε οργανωμένες εκπαιδευτικές επισκέψεις στη διάρκεια της σχολικής περιόδου.

o        Στη διάρκεια του καλοκαιριού, που τα σχολεία είναι κλειστά, μπορούν να οργανώνονται εθελοντικά προγράμματα για την προστασία της φύσης με νέους ή και μαθητές αξιοποιώντας τα επισκευασμένα κτήρια.

o        Η όλη λειτουργία του Κέντρου Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, εφ’ όσον ο Δήμος εξασφαλίσει την απόφαση από το Υπουργείο Παιδείας, μπορεί να καλύπτεται από ευρωπαϊκά κονδύλια, ενώ η στελέχωσή του μπορεί να γίνει με απόσπαση 5 εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης με τις προβλεπόμενες από το νόμο διαδικασίες, όπως γίνεται με όλα τα Κέντρα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης.

Γιώργος Αθανασιάδης

Γιώργος Παπαδάκης

Φώτης Ποντικάκης